Kazım İncebacak
İlgili İçerikler: ALES Rehberi | Puan Hesapla | Konu Dağılımı
🔗 ALES hazırlık: ALES Blog | 2026 ALES Ne Zaman? | ALES Puan Hesapla
📅 Son Güncelleme: Ocak 2026 | Bu içerik en güncel ÖSYM verileriyle hazırlanmıştır.
2026 ALES sınavı, lisansüstü eğitim (yüksek lisans ve doktora) programlarına başvuru yapacak adaylar için zorunlu bir sınavdır. ÖSYM tarafından yılda iki kez düzenlenen ALES, 100 soru ve 150 dakika süre ile yapılır. Sınav 50 Sayısal + 50 Sözel olmak üzere iki bölümden oluşur. Bu rehberde tüm konuları, soru dağılımlarını ve başarılı olmak için izlemeniz gereken stratejileri detaylı olarak bulacaksınız!
2026 ALES Genel Bilgiler
ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı), Türkiye'de lisansüstü programlara kabul için kullanılan en önemli sınavlardan biridir. Üniversitelerin yüksek lisans ve doktora programları, araştırma görevlisi atamaları ve çeşitli akademik pozisyonlar için ALES puanı aranmaktadır.
Sınav Yapısı
- Toplam Soru: 100 soru (50 Sayısal + 50 Sözel)
- Süre: 150 dakika (2 saat 30 dakika)
- Bölümler: Sayısal (50) + Sözel (50)
- Puan Türleri: EA (Eşit Ağırlık), SAY (Sayısal), SÖZ (Sözel)
- Yanlış Hesabı: yanlış cezası yoktur (dikkatli işaretleme önemli!)
- Sınav Ücreti: 2025 yılında yaklaşık 500-600 TL arasında (güncel ücret ÖSYM'den kontrol edilmelidir)
- Geçerlilik Süresi: 5 yıl (başvuru yapılan programın şartlarına göre değişebilir)
Sayısal Bölüm (50 Soru)
Sayısal bölüm, ALES sınavının en kritik kısmıdır. SAY puan türünde bu bölümün ağırlığı daha yüksektir. Matematik ve geometri sorularının yanı sıra sayısal mantık soruları da bu bölümde yer alır. Başarılı olmak için düzenli pratik ve formül bilgisi şarttır.
Matematik Konuları
Matematik soruları, sayısal bölümün yaklaşık %60-70'ini oluşturur. Özellikle problemler ve temel işlemler konularından çok sayıda soru gelmektedir.
- Temel Kavramlar: Sayı kümeleri (doğal, tam, rasyonel, irrasyonel sayılar), işlem önceliği, mutlak değer
- Bölme ve Bölünebilme: EBOB, EKOK, asal çarpanlara ayırma, bölünebilme kuralları (2, 3, 4, 5, 6, 9, 11)
- Rasyonel Sayılar: Kesirler, ondalık sayılar, periyodik sayılar, kesirlerle dört işlem
- Denklemler: Birinci ve ikinci derece denklemler, eşitsizlikler, mutlak değerli denklemler
- Oran-Orantı: Doğru orantı, ters orantı, bileşik orantı, karışım problemleri
- Problemler: Sayı-kesir problemleri, yaş problemleri, işçi-havuz problemleri, hareket problemleri, karışım problemleri (bu konu en çok soru gelen konudur!)
- Yüzde: Kâr-zarar hesapları, faiz (basit ve bileşik), iskonto hesaplamaları
- Kümeler: Küme işlemleri (birleşim, kesişim, fark), Venn şemaları, eleman sayısı bulma
- Olasılık: Temel olasılık kavramları, olasılık hesaplama, bağımlı ve bağımsız olaylar
- Fonksiyonlar: Fonksiyon tanımı, birebir-örten fonksiyonlar, ters fonksiyon (temel düzey)
💡 İpucu: Problem çözme becerinizi geliştirmek için her gün en az 15-20 problem sorusu çözün. Özellikle işçi-havuz ve hareket problemlerine ağırlık verin, çünkü bu konulardan sıkça soru gelmektedir.
Geometri Konuları
Geometri soruları genellikle 10-15 soru arasında değişir. Formül bilgisi ve şekil çizme yeteneği bu bölümde başarı için kritiktir.
- Üçgen: İç ve dış açılar, alan formülleri, benzerlik ve eşlik, özel üçgenler (ikizkenar, eşkenar, dik üçgen), Pisagor teoremi, kenarortay ve açıortay özellikleri
- Dörtgen: Kare, dikdörtgen, paralelkenar, yamuk, eşkenar dörtgen - alan ve çevre hesaplamaları, köşegen özellikleri
- Çember ve Daire: Çevre ve alan formülleri, merkez açı-çevre açı bağıntıları, kiriş ve teğet özellikleri, daire dilimi ve yay uzunluğu
- Analitik Geometri: Koordinat sistemi, iki nokta arası uzaklık, orta nokta formülü, doğru denklemi, eğim hesaplama, iki doğrunun kesişimi
- Katı Cisimler: Küp, dikdörtgenler prizması, silindir, koni, küre - hacim ve yüzey alanı formülleri
💡 İpucu: Geometri sorularında şekil çizmek çok önemlidir. Soruda verilen bilgileri şekil üzerine işaretleyerek çözüm yolunu daha kolay bulabilirsiniz. Özellikle üçgen ve dörtgen sorularına ağırlık verin.
Sayısal Mantık Konuları
Sayısal mantık soruları, analitik düşünme ve veri yorumlama becerilerinizi ölçer. Bu sorular genellikle formül gerektirmez ancak dikkatli analiz ister.
- Grafik Yorumlama: Çizgi grafik, sütun grafik, pasta grafik okuma ve yorumlama
- Tablo Okuma: Verileri tablolardan çıkarma, karşılaştırma yapma, sonuç çıkarma
- Sayı Dizileri: Aritmetik ve geometrik diziler, dizi kuralı bulma, eksik sayı tamamlama
- Mantıksal Muhakeme: Sayısal akıl yürütme, örüntü bulma, matematiksel mantık
- Şekil ve Harf Dizileri: Şekil örüntüleri, döndürme ve yansıma, harf-sayı ilişkileri
Sözel Bölüm (50 Soru)
Sözel bölüm, Türkçe dil becerileri ve sözel mantık sorularından oluşur. SÖZ puan türünde bu bölümün ağırlığı daha fazladır. Paragraf soruları bu bölümün büyük çoğunluğunu oluşturur ve dikkatli okuma gerektirir.
Türkçe Konuları
Türkçe soruları, sözel bölümün yaklaşık %80-90'ını oluşturur. Özellikle paragraf ve anlam bilgisi sorularına hakimiyet şarttır.
- Sözcükte Anlam: Gerçek anlam, mecaz anlam, yan anlam, eş anlamlı sözcükler, zıt anlamlı sözcükler, yakın anlamlı sözcükler, terim anlam
- Cümlede Anlam: Ana fikir, yan fikir, neden-sonuç ilişkileri, amaç-sonuç ilişkileri, koşul-sonuç ilişkileri, karşılaştırma
- Paragraf: Ana düşünce bulma, yardımcı düşünce, paragrafın konusu, başlık bulma, paragraf tamamlama, paragrafta anlam bütünlüğü
- Anlatım Biçimleri: Öyküleyici anlatım, betimleyici anlatım, açıklayıcı anlatım, tartışmacı anlatım ve bunların karışık kullanımları
- Anlatım Kusurları: Tutarsızlık, belirsizlik, gereksiz sözcük kullanımı, anlatım bozuklukları, mantık hataları
- Söz Sanatları: Benzetme (teşbih), mecaz-ı mürsel, kişileştirme (teşhis), abartma (mübalağa), kinaye
- Cümle Türleri: Yapısına göre cümleler, anlamına göre cümleler, yüklemine göre cümleler
- Dil Bilgisi: Fiil çatısı, ek fiil, zarf fiil, sıfat fiil (temel düzey)
💡 İpucu: Paragraf sorularında önce soruyu okuyun, sonra metni tarayarak cevabı arayın. Her gün en az 5-10 paragraf sorusu çözmek, okuma hızınızı ve anlama kabiliyetinizi artırır.
Sözel Mantık Konuları
Sözel mantık soruları, dil ve mantık becerilerinizi birlikte ölçer. Bu sorular pratik yaparak geliştirilebilir.
- Şifreleme ve Çözümleme: Harflerin sayılarla veya sembollerle şifrelenmesi, şifre çözme problemleri
- Sözel Akıl Yürütme: Verilen önermelerden sonuç çıkarma, mantıksal ilişki kurma
- Sözel Zeka Problemleri: Kelime ilişkileri, analoji (benzerlik) soruları
- Mantıksal Çıkarım: Tümdengelim, tümevarım, koşullu önermeler
- Sıralama ve Gruplama: Verilen bilgilere göre sıralama yapma, grup oluşturma
ALES Soru Dağılımı (Tahmini)
| Bölüm | Konu | Soru Sayısı |
|---|---|---|
| SAYISAL (50) | Matematik | ~30-35 soru |
| Geometri | ~10-15 soru | |
| Sayısal Mantık | ~5-8 soru | |
| SÖZEL (50) | Türkçe | ~40-45 soru |
| Sözel Mantık | ~5-10 soru | |
| TOPLAM | 100 soru | |
⚠️ Önemli: Soru dağılımları yıllara göre değişebilir. En fazla soru matematik ve Türkçe paragraf konularından gelir!
ALES Puan Türleri
| Puan Türü | Açıklama | Kimler Kullanır? |
|---|---|---|
| EA (Eşit Ağırlık) | Sayısal + Sözel eşit ağırlıkta | Çoğu bölüm |
| SAY (Sayısal) | Sayısal ağırlıklı | Mühendislik, Fen bilimleri |
| SÖZ (Sözel) | Sözel ağırlıklı | Sosyal bilimler, Edebiyat |
70+ Puan Hedefi İçin Çalışma Stratejileri
1. Matematik Çalışması (En Önemli!)
- Günde en az 20-30 matematik sorusu çözün
- Problemler konusuna ağırlık verin (en çok soru buradan)
- EBOB-EKOK, oran-orantı formüllerini ezberleyin
2. Geometri Çalışması
- Temel formülleri (alan, çevre, hacim) ezberleyin
- Üçgen ve dörtgen sorularına odaklanın
- Her gün 5-10 geometri sorusu çözün
3. Türkçe Çalışması
- Her gün 1-2 paragraf çözün (ana fikir bulma)
- Anlatım kusurları örneklerini çalışın
- Sözcük anlamı (eş-zıt-mecaz) listesi oluşturun
4. Mantık Soruları
- Şifreleme soruları için pratik yapın
- Tablo ve grafik yorumlama alıştırmaları
- Sayı dizileri kurallarını öğrenin
✅ 70+ Puan İçin Kontrol Listesi
- ✓ Matematik formüllerini biliyorum
- ✓ Problem çözme hızım var (yaş, işçi, hareket)
- ✓ Geometri temel formüllerini ezbere biliyorum
- ✓ Paragrafta ana fikir bulabiliyorum
- ✓ Her gün en az 50 soru çözüyorum
- ✓ Haftada 1 deneme sınavı yapıyorum
Sınav Günü Zaman Yönetimi
| Bölüm | Süre | Strateji |
|---|---|---|
| Matematik | ~50-60 dakika | Kolay problemlerden başlayın |
| Geometri | ~15-20 dakika | Şekil çizin, görsel düşünün |
| Türkçe | ~50-60 dakika | Paragrafı hızlı okuyun |
| Mantık | ~10-15 dakika | Hızlı çözülebilenleri seçin |
| Kontrol | ~5-10 dakika | Optik formu kontrol edin |
❌ Yapılmaması Gerekenler
- Zor sorularda takılıp kalmak (her soru 1.5 dakika ortalama süreyle çözülmeli)
- Tüm soruları çözmeye çalışmak (bilemediğinizi boş bırakın, yanlış cezası yoktur)
- 4 yanlış = 1 doğru kuralını unutmak (rastgele işaretleme yapmayın)
- Deneme sınavı çözmeden sınava girmek (en az 10 deneme çözün)
- Sadece güçlü olduğunuz bölüme odaklanmak (her iki bölümü de dengeli çalışın)
- Sınav sabahı kahvaltı yapmadan gitmek (beyin glikoz ihtiyacı duyar)
- Geç yatmak veya sınav stresi ile uyuyamamak (en az 7-8 saat uyku şart)
Sık Sorulan Sorular
ALES sınavına nasıl hazırlanmalıyım?
ALES hazırlığına en az 3-4 ay önce başlamanız önerilir. Öncelikle konuları belirleyin ve günlük çalışma programı oluşturun. Her gün matematik ve Türkçe'den düzenli soru çözün. Haftada en az bir deneme sınavı yaparak kendinizi test edin. Zayıf olduğunuz konuları tespit edip o alanlara ağırlık verin. Kaynak olarak ÖSYM formatına uygun soru bankaları tercih edin.
ALES puanı kaç yıl geçerlidir ve hangi programlarda kullanılır?
ALES puanı 5 yıl süreyle geçerlidir. Yüksek lisans ve doktora programlarına başvuru, araştırma görevlisi atamaları, akademisyen alımları ve bazı kamu kurumlarının uzman kadrolarına başvurularda ALES puanı istenmektedir. Üniversitelerin lisansüstü programları, alan ve puan türüne göre minimum ALES puanı şartı koyabilir, genellikle 55-70 arası puan aranır.
ALES'te kaç net yapmam gerekiyor 70 puan için?
70 puan almak için Sayısal ve Sözel bölümlerin her birinden yaklaşık 25-30 net yapmanız gerekmektedir. Eşit Ağırlık (EA) puan türünde her iki bölüm eşit değerdedir. SAY puan türünde sayısal netleri, SÖZ puan türünde sözel netleri daha önemlidir. Yanlış sayınızı minimize etmek kritik önem taşır çünkü yanlış cezası yoktur.
ALES sınavında hesap makinesi kullanabilir miyim?
Hayır, ALES sınavında hesap makinesi kullanımı kesinlikle yasaktır. Tüm hesaplamaları kağıt üzerinde yapmanız gerekmektedir. Bu nedenle dört işlem, kesir hesaplamaları ve temel matematik işlemlerini hızlı yapabilmeniz için bolca pratik yapmalısınız. Sınav sırasında verilen soru kitapçığının boş alanlarını hesaplama için kullanabilirsiniz.
ALES yılda kaç kez yapılır ve başvuru nasıl yapılır?
ALES yılda iki kez, genellikle ilkbahar (Mayıs-Haziran) ve sonbahar (Kasım-Aralık) dönemlerinde yapılmaktadır. Başvurular ÖSYM'nin resmi sitesi (ais.osym.gov.tr) üzerinden online olarak gerçekleştirilir. Başvuru tarihleri sınavdan yaklaşık 2-3 ay önce açıklanır. Başvuru için T.C. kimlik numarası, fotoğraf ve sınav ücreti ödeme dekontu gereklidir.
ALES Hazırlığında Size Yardımcı Olalım!
Telefon: 0531 333 9833
Web: rehberpanda.com
WhatsApp'tan 7/24 ulaşabilirsiniz! 🐼