Ana içeriğe atla

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi

Hatay
Devlet
Toplam Program
99
Toplam Kontenjan (2025)
3098
En Yüksek Puan (2025)
479.58

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hakkında

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay ilinde bulunan bir devlet üniversitesidir. YKS 2025 tercih döneminde 99 farklı program ile öğrenci almaktadır. Toplam 3098 kişilik kontenjan bulunmaktadır.

2025 YKS sonuçlarına göre Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi başarı sıralamaları 7.685 ile 1.812.627 arasında değişmektedir. Tercih yaparken bölüm bazında detaylı taban puan ve sıralama bilgilerini aşağıdaki tablolardan inceleyebilirsiniz.

1

Özel Eğitim Öğretmenliği

#7.685 Eğitim Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025401.0277.68530
2024428.4299.61330
2023424.9426.99930
2022417.05311.21450
2

Tıp

#22.561 Tayfur Ata Sökmen Tıp Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025479.58222.56140
2024468.07226.42940
2023485.68328.29840
2022492.56322.455185
3

İngilizce Öğretmenliği

#22.743 Eğitim Fakültesi DİL İngilizce
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025397.17422.74330
2024394.13526.96130
2023393.53931.02030
2022404.38322.33170
4

İngiliz Dili ve Edebiyatı

#31.869 Fen-Edebiyat Fakültesi DİL İngilizce
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025375.25531.86920
2024367.22938.74220
2023360.76845.19020
2022371.14034.23160
5

Diş Hekimliği

#34.978 Diş Hekimliği Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025462.92034.97840
2024444.78542.46530
2023468.76741.60630
2022473.75336.66080
6

Türkçe Öğretmenliği

#57.606 Eğitim Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025350.13257.60625
2024389.83945.61925
2023383.47339.47530
2022385.20838.72850
7

Sınıf Öğretmenliği

#111.601 Eğitim Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025355.032111.60130
2024347.612132.84525
2023360.425129.68730
2022373.742111.67250
8

Gastronomi ve Mutfak Sanatları

#112.039 Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025329.043112.03925
2024354.903124.20825
2023363.02976.06020
2022356.02194.13640
9

Sosyal Bilgiler Öğretmenliği

#147.078 Eğitim Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025319.512147.07825
2024354.534125.38325
2023357.64689.03630
2022359.83984.47040
10

Hemşirelik

#151.631 Sağlık Bilimleri Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025362.494151.63170
2024331.406182.63870
2023356.724175.64130
2022365.615150.67390
11

Veteriner

#172.409 Veteriner Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025350.982172.40960
2024319.564209.59250
2023367.997156.09720
2022381.212128.73660
12

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık

#172.718 Eğitim Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025335.315172.71840
2024337.834163.05335
2023352.322153.76730
2022353.723164.99660
13

İlköğretim Matematik Öğretmenliği

#277.629 Eğitim Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025308.979277.62935
2024293.093288.99935
2023385.022130.35530
2022418.97385.73840
14

Türk Dili ve Edebiyatı

#281.636 Fen-Edebiyat Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025294.184281.63620
2024324.101248.47320
2023322.611215.99620
2022316.889247.55960
15

Yönetim Bilişim Sistemleri

#285.325 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025310.423285.32540
2024303.538326.70240
2023307.687360.79130
2022312.727333.06240
16

Fizyoterapi ve Rehabilitasyon

#314.289 Sağlık Bilimleri Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025298.514314.28940
2024277.612353.31935
2023301.426322.37530
2022302.252286.63275
17

Matematik

#335.472 Fen-Edebiyat Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025293.083335.47216
2024279.141346.17016
2023294.992347.25920
2022289.690327.68450
18

İlk ve Acil Yardım

#363.293 Hatay Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025355.651363.29330
2024347.699421.48420
19

Tıbbi Görüntüleme Teknikleri

#366.770 Hatay Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025355.042366.77020
2024347.063464.29520
20

Anestezi

#381.116 Hatay Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025352.662381.11630
2024345.050375.44320
21

Kimya

#408.928 Fen-Edebiyat Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025277.267408.92812
2024257.770469.45812
2023281.576407.12310
2022273.575391.08520
22

İlahiyat

#419.454 İlahiyat Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025275.722419.45431
2024295.781426.72330
2023320.147228.29230
2022327.017192.66480
23

Bitki Koruma

#441.934 Samandağ Meslek Yüksekokulu SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025271.329441.93430
2025257.6671.430.37020
2024257.471471.57430
2024243.7231.681.99120
2023268.263480.01120
2022283.691349.39335
24

Ağız ve Diş Sağlığı

#449.914 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025342.305449.91420
2024333.470523.43020
25

Tıbbi Laboratuvar Teknikleri

#460.546 Hatay Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025340.831460.54625
2024331.723556.17020
26

Acil Yardım ve Afet Yönetimi

#473.951 Sağlık Bilimleri Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025266.140473.95130
2024252.487510.04430
2023271.005463.85530
2022274.309387.88350
27

Coğrafya

#492.074 Fen-Edebiyat Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025267.440492.07430
2024306.198352.74120
2023305.168314.48420
2022307.467303.73760
28

Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik

#496.502 Hatay Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025336.032496.50230
2024326.880526.79720
29

Biyoloji

#498.925 Fen-Edebiyat Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025262.399498.92516
2024245.863568.76316
2023276.422433.70310
2022267.262420.83520
30

Diş Protez Teknolojisi

#509.997 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025334.301509.99720
2024325.110580.52020
31

Bahçe Bitkileri

#542.383 Ziraat Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025256.462542.38320
2024239.595632.77220
2023251.767596.24920
2022260.048458.63720
32

Optisyenlik

#575.169 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025326.524575.16920
2024316.614617.77020
33

İşletme

#576.191 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025271.715576.19140
2024252.760796.92840
2023249.570890.97730
2022258.617775.90860
34

Tarih

#594.787 Fen-Edebiyat Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025256.565594.78724
2024302.293379.39824
2023304.928315.95620
2022284.276475.84080
35

Radyo, Televizyon ve Sinema

#599.540 İletişim Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025256.072599.54035
2024267.188680.36035
2023278.430522.41830
2022274.598562.73870
36

Peyzaj Mimarlığı

#603.548 Mimarlık Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025249.230603.54835
2024235.717676.59135
2023245.186652.98930
2022240.731591.71550
37

Biyosistem Mühendisliği

#620.787 Ziraat Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025247.366620.78725
2024237.489656.12425
2023248.168626.23920
2022237.076623.45325
38

Halkla İlişkiler ve Tanıtım

#624.326 İletişim Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025253.523624.32635
2024258.664768.16435
2023266.875632.81130
2022274.825560.57950
39

Tarla Bitkileri

#626.860 Ziraat Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025246.724626.86020
2024234.338693.03120
2023245.554649.69820
2022257.280474.52820
40

Maliye

#631.642 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025266.103631.64240
2024240.445957.67540
2023241.278994.34730
2022262.349734.42350
41

Eczane Hizmetleri

#676.662 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025315.767676.66230
2024303.227778.67720
42

Evde Hasta Bakımı

#687.021 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025314.755687.02120
2024301.840636.65220
43

Tarım Ekonomisi

#688.611 Ziraat Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025260.664688.61140
2024254.118780.31040
2023267.663689.85320
2022271.786637.61640
44

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi

#698.316 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025259.747698.31640
2024239.161975.24145
2023255.153825.48830
2022257.563787.70370
45

Toprak Bilimi ve Bitki Besleme

#705.140 Ziraat Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025239.139705.14020
2024225.709800.60920
2023DolmadıDolmadı-
2022DolmadıDolmadı-
46

Sağlık Bilgi Sistemleri Teknikerliği

#714.532 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025312.109714.53220
2024298.547994.34720
47

Çocuk Gelişimi

#723.644 Yayladağı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025311.258723.64420
2025286.7951.018.21430
2024297.264870.02720
2024270.5521.112.00920
48

İş ve Uğraşı Terapisi

#736.938 Hatay Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025310.020736.93820
2024295.703778.79920
49

Gazetecilik

#749.532 İletişim Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025240.697749.53235
2024252.281835.74735
2023258.304721.87430
2022261.335694.59430
50

Zootekni

#754.126 Ziraat Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025234.818754.12620
2024222.922836.63720
2023234.099764.53520
2022230.144690.33120
51

Uluslararası İlişkiler

#754.706 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025254.611754.70630
2024238.114989.83335
2023240.7881.000.63930
2022256.816796.22340
52

Aşçılık

#760.327 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025307.889760.32720
2024292.801880.80720
53

İktisat

#768.192 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025253.400768.19240
2024233.9631.048.07640
2023232.1801.114.89730
2022251.602857.82450
54

Yaşlı Bakımı

#774.578 Hatay Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025306.610774.57830
2024291.710880.58520
55

Sanat Tarihi

#787.629 Fen-Edebiyat Fakültesi SÖZ
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025236.717787.62925
2024249.060870.08730
2023260.736696.39020
2022240.888922.36060
56

Bilgisayar Programcılığı

#802.261 Hassa Meslek Yüksekokulu (Kırıkhan) TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025304.171802.26140
2025265.9551.309.55840
2024288.746886.50840
2024250.4291.516.00840
57

Spor Yöneticiliği

#838.080 Spor Bilimleri Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025247.305838.08025
2024DolmadıDolmadı-
2023DolmadıDolmadı-
2022DolmadıDolmadı-
58

İş Sağlığı ve Güvenliği

#880.880 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025297.559880.88020
2024282.0191.201.81020
59

Elektrik

#904.712 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025295.632904.71220
2024279.7811.216.44820
60

Laborant ve Veteriner Sağlık

#923.996 Samandağ Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025294.097923.99620
2024278.0361.004.79120
61

Sosyoloji

#983.436 Fen-Edebiyat Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025234.984983.43630
2024217.5361.281.56340
2023DolmadıDolmadı-
2022DolmadıDolmadı-
62

İnşaat Teknolojisi

#987.226 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025289.150987.22620
2024272.6001.296.87520
63

Muhasebe ve Vergi Uygulamaları

#995.087 Reyhanlı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025288.542995.08720
2025259.1761.408.27420
2025250.2751.538.54420
2025247.0891.585.59330
2024271.9651.166.10720
2024244.9111.741.28120
2024238.2971.850.13520
2024235.7811.916.35840
64

Biyomedikal Cihaz Teknolojisi

#1.029.403 Hassa Meslek Yüksekokulu (Kırıkhan) TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025285.9461.029.40320
2024269.4701.306.72020
65

Arkeoloji

#1.034.371 Fen-Edebiyat Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025230.6751.034.37125
2024223.9771.190.21125
2023233.0271.103.17420
2022237.9281.034.34030
66

Harita ve Kadastro

#1.060.278 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025283.6481.060.27830
2024266.6821.309.05120
67

Dış Ticaret

#1.094.797 Reyhanlı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025281.1111.094.79720
2025246.0001.601.52020
2025240.5061.682.18720
2025239.8821.691.36240
2024264.2401.343.24320
2024235.0051.844.25120
2024229.0101.899.40120
2024227.3611.961.89140
68

Özel Güvenlik ve Koruma

#1.097.338 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025280.9281.097.33820
2024264.1431.242.66420
69

Antropoloji

#1.122.981 Fen-Edebiyat Fakültesi EA
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025223.0071.122.98125
2024245.677887.43525
2023247.973910.24420
2022237.0641.046.22725
70

Sosyal Hizmetler

#1.133.686 Reyhanlı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025278.3031.133.68630
2024261.6061.439.27640
71

Elektronik Teknolojisi

#1.158.511 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025276.5221.158.51120
2024259.8301.485.72320
72

Grafik Tasarımı

#1.174.958 Sanat ve Tasarım Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025275.3441.174.95830
2024258.8251.227.30420
73

Çocuk Koruma ve Bakım Hizmetleri

#1.182.028 Yayladağı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025274.8361.182.02820
2024258.2471.449.16720
74

Turizm ve Otel İşletmeciliği

#1.209.008 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025272.9421.209.00820
2024256.7051.433.07320
75

Bilgisayar Teknolojisi

#1.254.323 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025269.7861.254.32350
2025252.2031.510.57050
2024253.7561.401.01750
2024239.6041.767.90550
76

Bankacılık ve Sigortacılık

#1.263.786 Yayladağı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025269.1181.263.78625
2025268.3911.274.40620
2024253.1121.685.42440
2024252.3501.583.10320
77

Kurumsal Bilişim Uzmanlığı

#1.283.290 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025267.7731.283.29020
2024251.793Dolmadı-
78

Lojistik

#1.285.911 Reyhanlı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025267.5901.285.91120
2025239.6571.694.65430
2025237.9611.719.52250
2024251.7301.469.58720
2024226.9361.922.00920
2024220.9351.938.75540
79

Arka-Yüz Yazılım Geliştirme

#1.367.589 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025261.9541.367.58930
2024246.881Dolmadı-
80

Mimari Restorasyon

#1.371.531 Sanat ve Tasarım Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025261.6881.371.53130
2024246.7051.445.69420
81

Kimya Teknolojisi

#1.373.835 Altınözü Tarım Bilimleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025261.5311.373.83520
2024246.5971.766.21020
82

Turizm ve Seyahat Hizmetleri

#1.374.991 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025261.4511.374.99120
2024246.5071.708.24620
83

Yerel Yönetimler

#1.383.096 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025260.8991.383.09620
2025245.9881.601.71520
2024246.1051.821.24420
2024234.9971.890.53320
84

Ofis Teknolojileri ve Veri Yönetimi

#1.405.578 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025259.3621.405.57820
2025239.1861.701.63420
2024244.984Dolmadı-
2024225.498Dolmadı-
85

Pazarlama

#1.427.413 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025257.8721.427.41320
2024243.9561.664.02020
86

Sosyal Güvenlik

#1.440.348 Reyhanlı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025256.9711.440.34840
2024243.1601.736.39940
87

Gıda Teknolojisi

#1.487.615 Altınözü Tarım Bilimleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025253.7701.487.61520
2024240.5861.859.55320
88

Emlak Yönetimi

#1.488.529 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025253.7091.488.52930
2024240.5321.757.68530
89

Medya ve İletişim

#1.496.371 Antakya Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025253.1751.496.37120
2024240.131Dolmadı-
90

Mimari Dekoratif Sanatlar

#1.546.638 Sanat ve Tasarım Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025249.7251.546.63820
2024237.9261.794.43920
91

Bilişim Güvenliği Teknolojisi

#1.555.738 Kırıkhan Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025249.1121.555.73850
2024237.4711.789.20550
92

Tıbbi ve Aromatik Bitkiler

#1.707.693 Altınözü Tarım Bilimleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025238.7701.707.69320
2024223.9211.968.79920
93

Eser Koruma

#1.713.961 Sanat ve Tasarım Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025238.3381.713.96120
2024222.4581.926.33420
94

Dijital Tarım Teknolojileri

#1.738.515 Altınözü Tarım Bilimleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025236.6621.738.51520
2024217.438Dolmadı-
95

Çevresel Ölçüm ve İzleme Sistemleri Teknikerliği

#1.765.043 Hassa Meslek Yüksekokulu (Kırıkhan) TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025234.8351.765.04320
2024210.912Dolmadı-
96

Akıllı Sera Teknolojileri

#1.784.069 Samandağ Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025233.5311.784.06920
2024207.846Dolmadı-
97

Su ve Atık Yönetimi Teknikerliği

#1.812.627 Altınözü Tarım Bilimleri Meslek Yüksekokulu TYT
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025231.5441.812.62720
2024203.823Dolmadı-
98

Fen Bilgisi Öğretmenliği

Dolmadı Eğitim Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025DolmadıDolmadı10
2024DolmadıDolmadı30
2023DolmadıDolmadı30
2022314.108253.23040
99

Mimarlık

Dolmadı Mimarlık Fakültesi SAY
YılTaban PuanSıralamaKontenjan
2025DolmadıDolmadı10
2024DolmadıDolmadı10
2023DolmadıDolmadı30
2022DolmadıDolmadı80

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bilgi

  • Taban puanları 2026 ÖSYM yerleştirme sonuçlarına göredir
  • Tüm bölümlerin son yılların verileri listelenmektedir
  • Puan hesaplama için YKS puan hesaplama sayfasını kullanabilirsiniz